Ścieżka Skrajem Puszczy - Kampinoski Park Narodowym
W tym aktykule dowiesz się o jednej z głównych atrakcji znajdującej się na trasie dydaktycznej Ścieżki Skrajem Puszczy w Kampinoskim Parku Narodowym. Mowa tutaj o Olszowieckim Błocie i klimatycznej kładce oraz wieży, z której można podziwiać szuwary na mokradłach. Dowiesz się również o innych atrakcjach, które znajdują się w okolicy.
Spis treści
Dydaktyczna ścieżka Skrajem Puszczy i jedna z głównych atrakcji - Olszowieckie Błoto - w Kampinoskim Parku Narodowym
Ścieżka Skrajem Puszczy w Granicy ma ok. 4 km i prowadzi skrajem lasu i Olszowieckiego Błota. Wiosną łąki zmieniają się w barwny dywan kwiatów, a teren sprzyja obserwacji ptaków i zwierząt, w tym łosia. Trasa mija zabytkowe budynki nadleśnictwa, muzeum i Aleję Trzeciego Tysiąclecia z dębami sadzonymi przez znane osobistości. Przy muzeum znajdują się pomnikowe drzewa i pamiątkowe tablice.
Dalej ścieżka biegnie wzdłuż obszaru ochrony ścisłej „Granica”, dociera do cmentarza z 1939 r., po czym wraca do parkingu.
Zastanawiasz się nad zwiedzaniem Granicy z certyfikowanym przewodnikiem?
Olszowieckie Błoto dawniej. Jak ten teren wyglądał kilkaset lat temu?
Kilkaset lat temu ten fragment południowego pasa bagiennego był przez większość roku zalany wodą. Dominował tu las bagienny z olszą, a wyżej położone pagórki porastały grądy i bory mieszane. W XIX w. szybki rozwój osadnictwa spowodował masowy wyrąb lasów i zamianę terenów na pola oraz łąki. Największe zmiany przyniosły jednak melioracje, które prowadzono aż do lat 70. XX w.
Osuszanie mokradeł zniszczyło siedliska wielu gatunków i doprowadziło do utraty naturalnych zbiorników retencyjnych, gromadzących wodę z opadów.
Olszowieckie błoto dziś na trasie ścieżki Skrajem Puszczy
Olszowieckie Błoto to 1500-hektarowe zagłębienie w południowym pasie bagiennym Puszczy Kampinoskiej. Obszar odwadnia Kanał Olszowiecki, którego budowę rozpoczęto w XIX w., a ukończono w czasie okupacji. Teren ma wysoką wartość przyrodniczą: występują tu szuwary, wilgotne łąki, zarośla wierzbowe i cenne łąki trzęślicowe z rzadkimi gatunkami, m.in. storczykiem kukawką.
Łąki te zanikają przez odwodnienie i brak koszenia. Mokradła są ekosystemami powstającymi na pograniczu lądu i wody; po osuszeniu szybko ulegają degradacji. Olszowieckie Błoto w dużej części porastają dziś olsy i brzeziny, zajmujące ok. 15% powierzchni. Ponad 30% stanowią szuwary turzycowe i trzcinowiska. Wszystko to można obserwować spacerując kładką i z platformy widokowej. Reszta to łąki oraz młode lasy i zakrzaczenia, które powstały na przesuszonych terenach w wyniku naturalnej sukcesji.
Jakie inne atrakcje można zobaczyć spacerując trasą edukacyjną w Granicy w Kampinoskim Parku Narodowym?
Spacerując ścieżką można spotkać liczne przystanki z tablicami informacyjnymi. Poczytać tutaj można o ekosystemie lasu czy kampinoskich wydmach. Ścieżka prowadzi również na opisane wcześniej Olszowieckie Błoto. Z wieży widokowej można podziwiać podmokłe łąki, a zimą mokradła z przebijającą się wodą. Poza tym warto odwiedzić Muzeum Puszczy Kampinoskiej i Skansem Budownictwa Puszczańskiego. Tuz obok znajduje się Stacja Monitoringu Przyrody. Warto również podejść na cmentarz, gdzie pochowano około 800 żołnierzy poległych w Puszczy Kampinoskiej we wrześniu 1939 roku. W dalszej części droga prowadzi na parking w Granicy.
Muzeum Puszczy Kampinoskiej i Skansen Budownictwa Puszczańskiego. Dlaczego warto je odwiedzić?
Muzeum Puszczy Kampinoskiej powstało w latach 60. XX w., dzięki staraniom m.in. dr. Janusza Bobińskiego. W 1990 r. przekształcono je w Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny im. Jadwigi i Romana Kobendzów. Mieści się w zabytkowych drewnianych budynkach dawnego nadleśnictwa z lat 20., zaprojektowanych przez prof. Romualda Gutta.
Ekspozycja podkreśla wyjątkowość Puszczy, prezentuje jej różnorodność przyrodniczą, funkcje ekosystemów, historię ochrony przyrody i życie mieszkańców. Skansen zaś przedstawia dawne budownictwo. W jego skład wchodzą trzy zagrody – właścicieli o różnej zamożności.
Cmentarz wojenny w Granicy. Miejsce na chwilę zadumy i przemyśleń o walczących podczas II wojny światowej
W 1939 r. w rejonie Bzury toczyła się największa bitwa kampanii wrześniowej, zwana bitwą nad Bzurą. Wojska polskie pod gen. Kutrzebą walczyły z przeważającymi Niemcami, starając się osłonić Warszawę. Wielkopolska i Podlaska Brygada Kawalerii forsowały przeprawy pod Brochowem, prowadząc morderczą walkę w okolicach Puszczy Kampinoskiej. Poległo ok. 21% żołnierzy.
Na 17 cmentarzach pochowano około 9500 żołnierzy, w tym ok. 800 w Granicy, zaprojektowanym w kształcie orła. Pomnik poległych wkomponowano w starodrzew sosnowy. Cmentarz utworzono w 1940 roku a dotrzeć można do niego spacerując skrajem Obszaru Ochrony Ścisłej „Granica”.
Zastanawiasz się nad zwiedzaniem Granicy z certyfikowanym przewodnikiem?
Podsumowanie
Wybierają się do Kampinosu warto wcześniej zaplanować odwiedzane miejsca. Pomocny w tym temacie może okazać się wpis Kampinos co zobaczyć. Warto zaplanować spacer ścieżką po terenie Kampinoskiego Parku Narodowego tak, aby przespacerować się fragmentem południowego pasa bagiennego puszczy.
Odwiedzając Muzeum w Granicy można dowiedzieć się o budnikach, którzy byli mistrzami w pozyskiwaniu produktów z drewna. Węgiel drzewny zna praktycznie każdy. Ale czy wiesz co to jest potaż? – z tym pytaniem pozostawię Cię. Miejsca te często wybierane są podczas wycieczek w Kampinoskim Parku Narodowym czy rajdów rowerowych w Kampinosie.
Miłego zwiedzania terenów Puszczy i możliwe – do zobaczenia na szlaku!
Paulina Kurowska
Przewodniczka po Kampinoskim Parku Narodowym, animatorka czasu wolnego oraz pasjonatka turystyki rowerowej. Autorka projektu Atrakcje Bez Granic oraz Kobiece_Dwa_Koła.
